Περί βίας και εγκεφαλικής λειτουργίας

viaΚαλημέρα σας, έχει μερικές εβδομάδες που με απασχολεί και εν το χωραεί ο νους μου, η ωμη  βία, η τρομοκρατία των τζιχαντιστων του λεγομένου ισλαμικού κράτους και όχι.
Πως ένας «άνθρωπος» φτάνει στο σημείο να σκοτώνει, να βασανίζει , να αποκεφαλίζει, με τόση ψυχρότητα συνανθρώπους του.

Έχει φορές που νιώθω πως θέλω να πιάσω τα βουνά, να μεν βλέπω και να μεν ακούω νιώθοντας τόσο αδύναμος στο να αντιδράσω στο να αναληφθώ αυτό το τεράστιο ΓΙΑΤΙ .

Ψάχνοντας για τους λόγους που ωθούν ένα «άνθρωπο» στο να χρησιμοποιεί  τόση βία διάβασα για το πείραμα του Μιλγκραμ

Το πείραμα του Μίλγκραμ είναι ένα από τα πιο γνωστά αντιδεοντολογικά πειράματα της ψυχολογίας, ουσιαστικά μια «φάρσα» που ξεγύμνωσε την ανθρώπινη ψυχή.

Το 1961, ο είκοσι εφτάχρονος Στάνλει Μίλγκραμ, επίκουρος καθηγητής ψυχολογίας στο Γέιλ, αποφάσισε να μελετήσει την υπακοή στην εξουσία. Είχαν περάσει λίγα μόνο χρόνια από τα φρικτά εγκλήματα των Ναζί και γινόταν μια προσπάθεια κατανόησης της συμπεριφοράς των απλών στρατιωτών και αξιωματικών των SS, οι οποίοι είχαν εξολοθρεύσει εκατομμύρια αμάχων. Η ευρέως αποδεκτή εξήγηση –πριν το πείραμα του Μίλγκραμ- ήταν η αυταρχική τευτονική διαπαιδαγώγηση και η καταπιεσμένη –κυρίως σεξουαλικά- παιδική ηλικία των Γερμανών.

Όμως ο Μίλγκραμ ήταν κοινωνικός ψυχολόγος και πίστευε ότι αυτού του είδους η υπακοή –που οδηγεί στο έγκλημα- δεν μπορεί να είναι αποτέλεσμα μόνο της προσωπικότητας, αλλά περισσότερο των πιεστικών συνθηκών. Και το απέδειξε κάνοντας τη «φάρσα» του.

Τα υποκείμενα του πειράματος ήταν εθελοντές, κυρίως φοιτητές, οι οποίοι καλούνταν έναντι αμοιβής να συμμετέχουν σε ένα ψυχολογικό πείραμα σχετικό με τη μνήμη.

Χώριζε τους φοιτητές σε ζεύγη και –μετά από μια εικονική κλήρωση- ο ένας έπαιρνε το ρόλο του «μαθητευομένου» και ο άλλος του «δασκάλου».

Ο έκπληκτος «μαθητευόμενος» δενόταν χειροπόδαρα σε μια ηλεκτρική καρέκλα και του περνούσαν ηλεκτρόδια σε όλο το σώμα. Έπειτα του έδιναν να μάθει δέκα ζεύγη λέξεων.

Ο «δάσκαλος», από την άλλη, καθόταν μπροστά σε μια κονσόλα ηλεκτρικής γεννήτριας. Μπροστά του δέκα κουμπιά με ενδείξεις: «15 βολτ, 30 βολτ, 50 βολτ κλπ.» Το τελευταίο κουμπί έγραφε: «450 βολτ. Προσοχή! Κίνδυνος!»

Πίσω από το «δάσκαλο» στεκόταν ο πειραματιστής, ο υπεύθυνος του πειράματος. (Και περνάμε σε ενεστώτα για να γίνουμε μέτοχοι της στιγμής.)

«Θα λέτε την πρώτη λέξη από τα ζεύγη στο μαθητευόμενο. Αν κάνει λάθος θα σηκώσετε το πρώτο μοχλό και θα υποστεί ένα ηλεκτροσόκ 15 βολτ. Σε κάθε λάθος θα σηκώνετε τον αμέσως επόμενο μοχλό», λέει ο πειραματιστής και ο «δάσκαλος» αισθάνεται ήδη καλά που δεν του έτυχε στην κλήρωση ο άλλος ρόλος.

Το πείραμα ξεκινάει. Ο «δάσκαλος» λέει τις λέξεις από το μικρόφωνο. Ο «μαθητευόμενος», ήδη τρομαγμένος, απαντάει σωστά, αλλά όχι για πολύ. Μόλις κάνει το πρώτο λάθος ο «δάσκαλος» γυρνάει να κοιτάξει τον πειραματιστή. Εκείνος του λέει να προχωρήσει στο πρώτο ηλεκτροσόκ. Ο «δάσκαλος» υπακούει. 15 βολτ δεν είναι πολλά, αλλά ο «μαθητευόμενος» έχει αλλάξει ήδη γνώμη. Παρ’ όλα αυτά απαντάει σωστά σε άλλη μια ερώτηση, αλλά στο επόμενο λάθος δέχεται 30 βολτ. «Αφήστε να φύγω», λέει ο «μαθητευόμενος» που δεν μπορεί να λυθεί. «Δε θέλω να συμμετάσχω σε αυτό το πείραμα.» Ο «δάσκαλος» κοιτάει τον πειραματιστή. Εκείνος του κάνει νόημα να συνεχίσει.

Τα βολτ αυξάνονται και τώρα πια ο πόνος είναι εμφανής στο πρόσωπο του «μαθητευόμενου», που εκλιπαρεί να τον αφήσουν ελεύθερο. Στα 200 βολτ ταρακουνιέται ολόκληρος. Ο «δάσκαλος» πριν κάθε ηλεκτροσόκ γυρνάει να κοιτάξει τον πειραματιστή. Εκείνος, με σταθερή φωνή, του λέει ότι το πείραμα πρέπει να συνεχιστεί. Ο «δάσκαλος» συνεχίζει να βασανίζει έναν άγνωστο, έναν απλό φοιτητή που κλαίει, ζητάει τη βοήθεια του Θεού και παρακαλεί να τον λυπηθούν. Δεν μπορεί πια να απαντήσει στις ερωτήσεις, αλλά ο πειραματιστής λέει στο «δάσκαλο»:

«Τη σιωπή την εκλαμβάνουμε ως αποτυχημένη απάντηση και συνεχίζουμε με την τιμωρία.»

Στα 345 βολτ ο «μαθητευόμενος» τραντάζεται ολόκληρος, ουρλιάζει και χάνει τις αισθήσεις του.

Ο «δάσκαλος», ιδρωμένος και με τα χέρια του να τρέμουν, κοιτάει τον πειραματιστή.

«Μην ανησυχείτε», λέει εκείνος, «το πείραμα είναι απολύτως ελεγχόμενο… Συνεχίστε με τον τελευταίο μοχλό.»

«Μα είναι λιπόθυμος», λέει ο «δάσκαλος».

«Δεν έχει καμιά σημασία. Το πείραμα πρέπει να ολοκληρωθεί. Συνεχίστε με τον τελευταίο μοχλό.»

Πόσοι από τους εθελοντές έφτασαν ως τον τελευταίο μοχλό;

Πριν ξεκινήσει το πείραμα του ο Μίλγκραμ είχε κάνει μια «δημοσκόπηση» ανάμεσα στους ψυχιάτρους και στους ψυχολόγους, ρωτώντας τους τι ποσοστό των εθελοντών θα έφτανε ως τον τελευταίο μοχλό.

Σχεδόν όλοι απάντησαν ότι κανείς δε θα έφτανε ως τον τελευταίο μοχλό, πέρα ίσως από κάποια άτομα με κρυπτοσαδιστικές τάσεις, καθαρά παθολογικές.

Δυστυχώς έκαναν λάθος.

Μόλις το 5% των «δασκάλων» αρνήθηκαν εξ’ αρχής να συμμετάσχουν σε ένα τέτοιο πείραμα και αποχώρησαν –συνήθως βρίζοντας τον πειραματιστή. Το υπόλοιπο 95% προχώρησε πολύ το πείραμα, πάνω από τα 150 βολτ. Και το 65%… Έφτασε μέχρι τον τελευταίο μοχλό, τα πιθανότατα θανατηφόρα 450 βολτ!

Που έγκειται η φάρσα;

Ο «μαθητευόμενος» δεν ήταν φοιτητής, αλλά ηθοποιός, που είχε προσληφθεί από το Μίλγκραμ για αυτόν ακριβώς το «ρόλο». Δεν υπήρχε ηλεκτρισμός ούτε ηλεκτροσόκ. Ο ηθοποιός υποκρινόταν. Το μοναδικό πειραματόζωο ήταν ο «δάσκαλος». Όμως τα αποτελέσματα ήταν αληθινά: Το μεγαλύτερο ποσοστό των ανθρώπων θα υπακούσει και θα βασανίσει –ίσως και θα σκοτώσει- έναν άγνωστο του, αρκεί να δέχεται εντολές από κάποιον με κύρος (στην προκειμένη περίπτωση επιστημονικό) και ταυτόχρονα να αισθάνεται ότι δεν τον βαρύνει η ευθύνη για ό,τι συμβεί –αφού εκείνος «απλά ακολουθούσε τις διαταγές». Και φυσικά οι περισσότεροι από εμάς θα σκεφτούν όταν μάθουν για αυτό το πείραμα: «Εγώ αποκλείεται να έφτανα ως τον τελευταίο μοχλό.»

Και μια τελευταία παρατήρηση:

Τα υποκείμενα του πειράματος του Μίλγκραμ, οι εθελοντές φοιτητές, μάθαιναν από εκείνον ποιος ήταν ο στόχος του πειράματος. Μάθαιναν ότι ο «μαθητευόμενος» ήταν ηθοποιός και ότι δεν είχε ποτέ υποστεί ηλεκτροσόκ. Ο Μίλγκραμ το έκανε αυτό για να τους ανακουφίσει, αλλά πέτυχε το ακριβώς αντίθετο. Αυτοί οι άνθρωποι, ειδικά το 65% που είχε φτάσει ως τον τελευταίο μοχλό, πέρασαν την υπόλοιπη ζωή τους κυνηγημένοι από τις Ερινύες της πράξης τους. Γιατί συνειδητοποίησαν ότι δεν ήταν τόσο αθώοι και τόσο «καλοί» όσο ήθελαν να πιστεύουν για τον εαυτό τους.
(πηγή: altemagazinegr)

Μετά από αυτό το πείραμα που ομολογουμένως μου έδωσε απαντήσεις γιατί ο άνθρωπος μπορεί να κάνει τα πάντα αρκεί να μπορεί να ρίξει την ευθύνη σε κάποιον άλλο ήρθε να προστεθεί ήρθε να προσδεθεί και ακόμα μια είδηση που ενώ φαίνεται αστεία δεν είναι μάλλον, δείχνε το πλύσιμο εγκεφάλων (που για να φτάνουν σε αυτό το σημείο δεν νομίζω να έχουν και πολύ  περιεχόμενο στα κεφάλια τους)  που υπόκεινται κάποιοι «άνθρωποι»  και ωθούνται σε πράξεις όπως ο «κύριος» ποιο κάτω.

talipan

Ένας βομβιστής αυτοκτονίας των Ταλιμπάν σε έλεγχο της αστυνομίας του Πακιστάν, βρέθηκε με μια ατσάλινη  ασπίδα γύρω από το πέος του…! Ερωτηθείς σχετικά με τον σκοπό της προστασίας αυτής, η απάντησή του ήταν: «θέλω να κρατήσω το πέος μου ανέπαφο μετά την έκρηξη, έτσι ώστε να μην έχουν σεξουαλικά προβλήματα οι 72 παρθένες που θα έρθω σε επαφή στον παράδεισο! » !!!!!!!!!

 

Σε ένα σύστημα που προσπαθεί να μας αλλάξει να μας αλλοίωση τελικά ίσως η καλύτερη αντίσταση αφού δεν μπορούμε να το αλλάξουμε εμείς προς το καλύτερο είναι να προσπαθήσουμε να μην μας αλλάξει εκείνο προς το χειρότερο.

Advertisements

8 Σχόλια

  1. Σεπτεμβρίου 10, 2014 στις 7:32 πμ

    Πολλά ενδιαφέρον Κώστα μου τούτο που έγραψες. Σκεφτόμουν με παρόμοιο τρόπο ι όσον αφορά στους τζιχαντιστές και στους αποκεφαλισμούς που γίνονται και πως εμείς αντιμετωπίζουμε τούτην όλη την βία. Κάτι που έχει σχέση με το άρθρο σου πιο πάνω. Το πείραμα του μιλγκραμ, το τέρας μέσα μας, δείχνει πάρα πολλά για την ανθρώπινη φύση τα οποία είναι πραγματικά τρομακτικά (καθώς και την ανηθικότητα που εμπεριέχεται στο όλο πείραμα). Θα σου σύστηνα να δεις μια ταινία που ονομάζεται das experiment και είναι σχετική με το θέμα σου. Βασικά εν για καμπόσους άντρες που επιλέγονται για ένα ψυχολογικό πείραμα, στο οποίο παίρνουν τους ρόλους του φύλακα ή του κρατούμενου και στην πορεία του έργου βλέπει τις ηθικές αξίες να εξανεμίζονται στον αέρα. Η ταινία στηρίχθηκε στο αντιδεοντολογικό ψυχολογικό πείραμα, του Ζιμπάρντο που επίσης έχει να κάμει με την εξουσία (πείραμα φυλάκισης του σταντφορντ).
    btw πολλά ενδιαφέρον κείμενο

  2. patinios said,

    Σεπτεμβρίου 10, 2014 στις 7:38 πμ

    καλημερα Αμυ, θα ψαξω για την ταινια.

  3. Κολόνα said,

    Σεπτεμβρίου 10, 2014 στις 8:38 πμ

    Πολυ γνωστό το εν λόγω πείραμα στο οποίο αναφερεσαι Κώστα μου, καθώς και του Ζιμπαρτο που λέει η Αμυ. Δυστυχώς η ανθρώπινη φύση είναι αναλογικά, πολυ αδύναμη.

    • patinios said,

      Σεπτεμβρίου 10, 2014 στις 8:48 πμ

      Είναι κάποια πράγματα που δεν τα χοραει ο νους μου από οπού και αν προέρχονται. Δεν ξέρω τη φταίει τελικά, δεν ξέρω πως μπορούμε να αντιδράσουμε, νιώθω πολύ αδύναμος μπροστά σε όλα αυτά

  4. strovoliotis said,

    Σεπτεμβρίου 10, 2014 στις 1:13 μμ

    Δύσκολοι προβληματισμοί για την άβυσσο που βρίσκεται μέσα μας. Χωρίς να θέλω να μειώσω την αφετηρία της σκέψης σου, ο παραλογισμός στις πράξεις μας ξεκινά από πολύ πιο απλά πράγματα, πολύ πιο πριν από τον αποκεφαλισμό ενώπιον κάμερας….

    • patinios said,

      Σεπτεμβρίου 11, 2014 στις 6:40 πμ

      Δηλαδή από ποια πολύ πιο απλά πράγματα ξεκινά???

  5. osr said,

    Σεπτεμβρίου 10, 2014 στις 5:36 μμ

    το πείραμα του Μιλκγραμ ονομάζεται και ως πείραμα συμμόρφωσης και υπακοής στην εξουσία και ουσιαστικά αυτό που αποδεικνύει είναι ότι οι άνθρωποι όταν νοιώθουν ότι δεν έχουν την ευθύνη για τις πράξεις τους τότε απλοί φιλήσυχοι φιλειρηνικοί πολιτάκηδες γίνονται δολοφόνοι

    http://osr55.wordpress.com/2011/09/25/ντοκυμαντέρvideo-ανθρώπινη-φύση-αιτία-όλ/

    η υπακουή στην εξουσία

    όπου “κανονικοί” άνθρωποι φτάνουν στο σημείο να ψήσουν έναν συνάνθρωπο του με 450 βολτ απλά και μόνο γιατί δεν είχαν την ευθύνη

    γιατί και καλά υπηρετούν κάποιο ανώτερο σκοπό, είτε το καθήκον προς την πατρίδα είτε το καθήκον προς μιαν ιδεολογία προς την θρησκεία είτε γενικά προς το καλό της επιστήμης κλπ

    απλα οι άνθρωποι λένε

    εγώ εν τζαι… δηλαδή εγώ απλά εκτελώ εντολές

    και έτσι σκοτώνουν τον άνθρωπο

    εδώ ένα πρόσφατο παράδειγμα του 2009 όπου 9 στους 12 ανθρώπους σκοτώνουν έναν συνάνθρωπος έτσι εύκολα

    ΕΝΙΑ ΣΤΟΥΣ ΔΩΔΕΚΑ

    μονο 3 αρνήθηκαν

    επίσης το πείραμα του Ach που έχει να κάνει με το πως οι άνθρωποι προσαρμόζονται και καθορίζουν την συμπεριφορά τους σύμφωνα με το κοινωνικό τους περιβάλλον

    συνειδητά επιλέγει να μην πει αυτό που πιστεύει απλά για να ενταχθεί στην ομάδα και να μην θεωρείται ο παρείσακτος ο παράξενος κλπ

    εδώ βλέπουμε το ίδιο πείραμτα όταν βρίσκεις συντρόφους και συνοδοιπόρους

    υπάρχει πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα να κάνεις αυτό που πιστεύεις όταν υπάρχει κάποιος συνοδοιπόρος

    εδώ ακόμα ένα βίντεο για τον κοινωνικό καθορισμό

    πως προσαρμόζεται ο άνθρωπος στο περιβάλλον του

    εδώ ένα κολλαζ που έκανα από διάφορα βίντεο

    και εδώ ακόμα ένα κολλάζ που έκανα από το Κατασκευάζοντας Συναίνεση του Νοαμ Τσόμσκυ για το πως οι άνθρωποι χειραγωγούνται από τα μέσα μαζικής εξαπάτησης/εξημέρωσης

  6. patinios said,

    Σεπτεμβρίου 11, 2014 στις 6:37 πμ

    Καλημέρα Μιχάλη, χείμαρρος γνώσεις και πληροφοριών το σχόλιο σου , ευχαριστώ


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: